Sistem odası sıcaklığı ne olmalı ?

Damla

New member
Inside Agoda’s Private Cloud Setup: Part 1

Data Center HVAC Systems - MEP Academy

Data Center Solution |

Visiniaga System Integrator - Your Company's Digital Transformation Partner

9

Bir örnek üzerinden ilerleyelim: Dört sunucunun bulunduğu küçük bir işletme odasında klima çıkışındaki hava 19°C olsun. Sunucuların önündeki sıcaklık 22°C, arkasındaki egzoz sıcaklığı ise 35°C ölçülsün. Bu ölçümler tek başına bir arıza göstergesi değildir; sunucular çalışırken havanın ısınması beklenir. Ancak arka taraftaki sıcak havanın tekrar cihazların önüne dönmesi, giriş sıcaklığını yükseltebilir.

Sorunu çözmek için şu noktalar kontrol edilebilir:

- Sunucuların ön ve arka tarafları doğru yönde mi yerleştirilmiş?

- Kabinlerdeki boş yuvalar uygun kör panellerle kapatılmış mı?

- Kablo geçişleri, zemindeki açıklıklar veya kabin boşlukları hava akışını bozuyor mu?

- Klima çıkışındaki soğuk hava, cihazların hava girişlerine gerçekten ulaşıyor mu?

- Klima filtresi temiz mi ve fanlar yeterli hava debisini sağlıyor mu?

Uptime Institute, hava akışının iyileştirilmesi ve sıcak-soğuk havanın ayrıştırılması konusunda ayrıntılı teknik uygulamalar yayımlamaktadır. Kurumun örnekleri, doğru hava dağılımının yüksek yoğunluklu sistemlerde bile soğutma performansını önemli ölçüde etkileyebildiğini gösterir. Kaynak: Uptime Institute, Data Center Cooling Best Practices.

Buradan çıkarılacak ders açık: Bazen daha güçlü bir klima satın almadan önce mevcut soğuk havanın doğru yere ulaşıp ulaşmadığını kontrol etmek gerekir.
[HEADING=1]5. Gerçek Dünyadan Örnekler: Google ve Uptime Institute Ne Gösteriyor?[/HEADING]
Sistem odası sıcaklığının nasıl yönetilebileceğini anlamak için büyük veri merkezlerinin deneyimleri faydalıdır. Elbette milyonlarca kullanıcının hizmet aldığı dev bir veri merkeziyle küçük bir şirketin sunucu odası aynı koşullara sahip değildir. Yine de büyük tesislerin uygulamalarından çıkarılabilecek ortak ilkeler vardır.

Örnek 1: Google'ın sıcaklık yaklaşımı

Google'ın veri merkezi uygulamalarını anlattığı Google's Green Data Centers belgesi, geçmişte yaygın olan 15–21°C gibi düşük ortam sıcaklıklarının her zaman zorunlu olmadığını açıklar. Belgede, ASHRAE'nin soğuk koridor için 27°C'ye kadar uzanan önerilen sıcaklık aralığına değinilir. Google ayrıca yerel sıcak noktaların soğutma sistemlerini gereksiz yere devreye sokabileceğini, bu nedenle doğru sensör yerleşimi ve sıcaklık dağılımının izlenmesinin önemli olduğunu belirtir. Kaynak: Google, Green Data Centers.

Burada dikkat edilmesi gereken ayrıntı, Google'ın bütün cihazları her koşulda 27°C'de çalıştırdığı sonucuna varmamak gerektiğidir. Belgede anlatılan, uygun ekipman ve hava akışı koşullarında daha yüksek sıcaklıkların değerlendirilebilmesidir.

Küçük işletmeler için bunun karşılığı şudur: Üreticinin sınırlarını doğrulamadan sıcaklığı yükseltmeyin; ancak sırf gelenek böyle diye sistemi gereğinden fazla soğutmayın.

Örnek 2: Uptime Institute'un hava akışı deneyimleri

Uptime Institute'un soğutma uygulamalarına ilişkin teknik yazılarında, sunucu giriş sıcaklığının oda ortalamasından farklı olabileceği ve sıcak-soğuk koridorların ayrılmasının bu farkı yönetmeye yardımcı olduğu anlatılır. Kurum ayrıca yüksek yoğunluklu kabinlerde soğutma kaybının çok hızlı sıcaklık artışına neden olabileceği örnekler paylaşır. Bir teknik incelemede, toplam 250 kabin ve kabin başına 6 kW yük bulunan bir ortamda soğutmanın kaybolması sonrasında sıcaklığın 75°F'den 90°F'nin üzerine yaklaşık 75 saniyede çıktığı bir olay aktarılır. Bu değerler yaklaşık 24°C'den 32°C'nin üzerine çıkışa karşılık gelir. Kaynak: Uptime Institute, Data Center Cooling Best Practices.

Bu, her sistem odasının 75 saniyede aynı sıcaklığa ulaşacağı anlamına gelmez. Sonuç; toplam ısı yüküne, odanın hacmine, hava akışına, ekipmanın yapısına ve soğutmanın tamamen mi yoksa kısmen mi kaybedildiğine bağlıdır. Ancak olay, sıcaklık izlemenin yanında soğutma arızasına karşı hazırlıklı olmanın neden gerekli olduğunu açık biçimde ortaya koyar.

Örnek 3: Küçük bir işletmenin karşılaşabileceği durum

Bir muhasebe ofisinde ağ anahtarı, güvenlik duvarı, NAS cihazı ve iki sunucu aynı kapalı odada bulunuyor olsun. Klima gündüz çalışıyor, fakat hafta sonu enerji tasarrufu amacıyla kapatılıyor. Cihazlar hafta içinde normal çalışsa bile hafta sonu odada biriken ısı, pazartesi günü ağ sorunları veya depolama cihazı uyarılarıyla karşılaşılmasına neden olabilir.

Bu, belirli bir işletmede yaşandığı doğrulanmış bir olay değil, yaygın teknik riskleri açıklamak için oluşturulmuş örnek bir senaryodur. Buradaki kritik nokta, sistem odasının yalnızca insanlar çalışırken değil, cihazlar çalıştığı sürece uygun koşullarda tutulması gerektiğidir.

Kısacası büyük veri merkezlerinden küçük işletmelere kadar değişmeyen temel ilke şudur: Sıcaklığı kontrol etmek kadar, soğutmanın kesintiye uğraması durumunda ne olacağını önceden planlamak da gerekir.
[HEADING=1]6. Sıcaklık Ölçümü Nasıl Yapılmalı? Sensörün Yeri Neden Önemli?[/HEADING]
Sistem odasının sıcaklığını takip etmek için duvara bir termometre asmak başlangıçta işe yarayabilir. Ancak bu yöntem, özellikle birden fazla sunucunun bulunduğu ortamlarda yeterli değildir. Çünkü hava sıcaklığı odanın her noktasında aynı olmayabilir.

Ölçüm için üç temel noktaya odaklanmak gerekir:

- Kabin ön yüzü: Sunucuların soğutma havasını aldığı noktadır. Ekipman giriş sıcaklığını değerlendirmek için en önemli ölçüm alanlarından biridir.

- Kabin arka yüzü: Sunucuların çıkardığı sıcak havanın durumunu ve sıcak havanın o bölgede birikip birikmediğini anlamaya yardımcı olur.

- Odanın farklı yükseklikleri: Özellikle yüksek kabinlerde sıcaklık farkları oluşabileceğinden yalnızca zemine yakın bir sensörle yetinilmemelidir.

Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuvarı tarafından yayımlanan veri merkezi sıcaklık ölçümü ve termal en iyi uygulamalar rehberi, sıcaklığın ekipman girişinde izlenmesini, sensörlerin uygun konumlandırılmasını ve verilerin analiz edilmesini vurgular. Rehberde önerilen genel sıcaklık aralığı 18–27°C olarak belirtilir. Kaynak: Lawrence Berkeley National Laboratory, Thermal Guidelines and Temperature Measurements.

Peki, kaç sensör gerekir? Bunun tek bir cevabı yoktur. Küçük bir odada birkaç stratejik noktada ölçüm yeterli olabilirken, yoğun kabinlerin bulunduğu daha büyük ortamlarda her kabin için birden fazla ölçüm noktası gerekebilir. Sensör sayısı, kabin yoğunluğu ve hava dağılımındaki farklılıklara göre belirlenmelidir.

Ayrıca ölçümleri yalnızca ekrandan izlemek yerine kaydetmek gerekir. Örneğin aşağıdaki değişimler erken uyarı niteliği taşıyabilir:

- Oda sıcaklığı normal görünürken tek bir kabinin giriş sıcaklığının yükselmesi.

- Klima devreye girdikten sonra bile sıcaklığın düşmemesi.

- Gece saatlerinde sıcaklığın sürekli yükselmesi.

- Klima arızasıyla birlikte sıcaklık ve nem değerlerinin değişmesi.

İmkân varsa izleme sistemi, önceden belirlenmiş eşikler aşıldığında sorumlu kişilere bildirim göndermelidir. Eşikler ekipmanın üretici sınırları, normal çalışma değerleri ve gerekli müdahale süresi dikkate alınarak belirlenmelidir. Böylece sorun, kullanıcılar bağlantı kesintisi yaşamadan önce fark edilebilir.
[HEADING=1]7. Sistem Odası Sıcaklığı ile Elektrik Faturası Arasındaki İlişki[/HEADING]
Soğutma maliyeti, sistem odası yönetiminin genellikle gözden kaçan tarafıdır. Bir işletme sunucularını güvenli biçimde çalıştırmaya odaklanırken klimanın tükettiği elektriği ayrı bir kalem olarak incelemeyebilir. Oysa bilgi işlem cihazları ve soğutma sistemi aynı enerji bütçesinin parçalarıdır.

Basit bir hesap yapalım.

Bir işletmenin klima sisteminin ortalama elektrik tüketimi 1,5 kW olsun. Bu değerin günün tamamında sabit kaldığını varsayarsak:

- Günlük tüketim: 1,5 kW × 24 saat = 36 kWh.

- Aylık tüketim: 36 kWh × 30 gün = 1.080 kWh.

- Elektriğin örnek birim fiyatı 4 TL/kWh kabul edilirse aylık maliyet 4.320 TL olur.

Buradaki 4 TL/kWh, hesaplamayı açıklamak amacıyla seçilmiş varsayımsal bir fiyattır; güncel elektrik tarifesi değildir. Ayrıca klimanın gerçek tüketimi sabit olmayabilir. Kompresörün çalışma döngüsü, dış ortam sıcaklığı, cihazın verimliliği ve soğutma yükü sonucu değiştirir.

Şimdi sistem odasının sıcaklık hedefinin ve hava akışının iyileştirilmesiyle klima tüketiminin örnek olarak %10 azaldığını varsayalım. Bu durumda aylık tüketim 108 kWh, örnek tarife üzerinden tasarruf ise 432 TL olur.

Bu hesap, sıcaklık ayarını yükseltmenin tek başına %10 tasarruf sağlayacağını kanıtlamaz. Gerçek tasarruf ancak öncesi ve sonrası elektrik tüketimi ölçülerek belirlenebilir. Ama hesap, küçük görünen bir verimlilik iyileştirmesinin bile yıl boyunca neden anlamlı olabileceğini gösterir.

Daha büyük işletmelerde soğutma performansını değerlendirmek için PUE, yani Power Usage Effectiveness metriği kullanılabilir. Bu değer, tesisin toplam enerji tüketiminin bilgi teknolojisi ekipmanlarının enerji tüketimine oranıdır. Örneğin toplam tesis tüketimi 120 kW, bilgi işlem ekipmanlarının tüketimi 100 kW ise PUE değeri 1,20 olur. Aradaki 20 kW, soğutma ve diğer destek sistemlerinin toplam enerji tüketimini temsil eder.
 
Üst